Φωτιά... στην τσέπη μας!
Η φοροεπιδρομή που ξεκίνησε τον Ιανουάριο, φέρνει τα πάνω κάτω στον οικογενειακό μας προϋπολογισμό. Οι αυξήσεις στην βενζίνη,στα γαλακτοκομικά προϊόντα, στα τσιγάρα και τα ποτά και η άνοδος του Φ.Π.Α. από 17% σε 18%, αφαιρούν όλο και περισσότερα χρήματα από την τσέπη μας, που μοιάζει να αδυνατίζει συνεχώς.
Η λέξη «Ιανουάριος» μπορεί πλέον να αντικατασταθεί με την λέξη αυξήσεις, στα λεξικά που κυκλοφορούν στην χώρα μας. Αυτή η λέξη θα είναι μάλιστα η καλύτερη περιγραφή της πραγματικότητας που κληθήκαμε να αντιμετωπίσουμε με το που ξεκίνησε ο πρώτος μήνας του 2013. Η τσέπη μας μοιάζει να πλήττεται από όλες τις πλευρές κι εμείς προσπαθούμε να τα βάλουμε όλα σε μία τάξη. Τί αυξάνεται; Πόσο; Γιατί;
Η βενζίνη ανοίγει τον χορό των αυξήσεων
Στην «επίσημη πρεμιέρα» του Ιανουαρίου η βενζίνη ήρθε να βάλει πρώτη φωτιά στην τσέπη μας. Από την 1η Ιανουαρίου 2013, ο ειδικός φόρος κατανάλωσης με τον οποίο μέχρι τότε επιβαρυνόταν η βενζίνη, αυξήθηκε από 35,9 σεντ/λίτρο στα 42,9 σεντ/λίτρο, ενώ ο ειδικός φόρος κατανάλωσης του πετρελαίου κίνησης αυξήθηκε από 33 σεντ/λίτρο στα 40 σεντ/λίτρο. Η αύξηση του φόρου μπορεί να φαίνεται μικρή, αφού είναι μόλις 7 σεντ / λίτρο του καυσίμου, ωστόσο στην συνολική αναλογία λίτρων και τιμής που βλέπουμε πια να αναγράφεται στο καντράν της αντλίας βενζίνης, δείχνει την πραγματική της υπόσταση.
Το Υπουργείο Εμπορίου, προχώρησε σε διενέργεια ελέγχων προκειμένου να εξασφαλίσει ότι οι τιμές στις οποίες διατέθηκε μετά την αύξηση του φόρου κατανάλωσης, η βενζίνη και τα λοιπά καύσιμα κίνησης, ήταν δικαιολογημένες. Όπως ανέφερε η σχετική ανακοίνωση του υπουργείου: «H Υπηρεσία Ανταγωνισμού και Προστασίας Καταναλωτών του Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, έχει ολοκληρώσει τη νέα της έρευνα για συλλογή στοιχείων αναφορικά με τα επίπεδα τιμών λιανικής πώλησης πετρελαιοειδών στις 02.01.2013, σε 242 διαφορετικά Πρατήρια Καυσίμων παγκύπρια. Σημειώνεται ότι από 01.01.2013 ο φόρος κατανάλωσης αυξήθηκε κατά 7 σέντ το λίτρο με εξαίρεση το πετρέλαιο θέρμανσης. Ο φόρος κατανάλωσης επηρέασε τις λιανικές τιμές πώλησης με αύξηση 0,0819 σέντ το λίτρο».
Η αύξηση στην τιμή της βενζίνης δεν αναμένεται να σταματήσει εδώ. Η πρώτη μικρή αύξηση (που όμως ίσως απορροφήσουν οι ίδιοι οι πρατηριούχοι, χωρίς να επιβαρύνουν επιπλέον τον καταναλωτή) έρχεται αύριο, με την επικείμενη αύξηση του συντελεστή Φ.Π.Α. από 17% σε 18%. Η δεύτερη ήδη αποφασισμένη αύξηση θα έρθει τον επόμενο Ιανουάριο, αυτόν του 2014, οπότε και ο φόρος κατανάλωσης καυσίμων θα αυξηθεί κατά 5 ακόμα σεντ /λίτρο.
Ο Πρόεδρος της Παγκύπριας Ένωσης Καταναλωτών και Ποιότητας Ζωής, κος Λουκάς Αριστοδήμου, σε δηλώσεις του που φιλοξενήθηκαν στον κυπριακό τύπο, χαρακτήρισε τις αυξήσεις εξοντωτικές για τον καταναλωτή. Η Ένωση Καταναλωτών άλλωστε, έχει κατά καιρούς επισημάνει το πρόβλημα των αυθαίρετων αυξήσεων που επιβάλλονται κατά καιρούς στα καύσιμα, που μάλιστα έχουν ως αποτέλεσμα την συνολική αύξηση για περισσότερο από 50% στις τιμές των καυσίμων την τελευταία τετραετία.
Γάλα ή μήπως χρυσός;
Μία από τις αυξήσεις που πονούν περισσότερο, δεν έγινε ελέω μνημονίου και φορολόγησης όπως ίσως θα περιμέναμε. Είναι αυτή στο φρέσκο παστεριωμένο γάλα. Η αύξηση ήρθε μετά από απόφαση της Παγκύπριας Οργάνωσης Αγελαδοτρόφων (ΠΟΑ). Η ΠΟΑ αποφάσισε να επιβάλει αύξηση στη χονδρική τιμή του γάλακτος, ύψους 5,8 σεντ/ λίτρο. Η αύξηση θα επιβληθεί σε δύο δόσεις, όπως επεσήμανε η ΠΟΑ. Η πρώτη επιβλήθηκε ήδη από την Πρωτοχρονιά και είναι 4 σεντ / λίτρο πάνω στη βασική τιμή. Η δεύτερη αύξηση θα είναι 1,8 σεντ/ λίτρο και θα επιβληθεί την 1η Απριλίου.
Το σκεπτικό πίσω από την απόφαση, σύμφωνα με την ΠΟΑ, είναι η αύξηση στο κόστος ζωοτροφών με την επισήμανση εκ μέρους της οργάνωσης, ότι στην Κύπρο η Επιτροπή Σιτηρών τυγχάνει προστατευτισμού από το κράτος. Το ύψος της αύξησης, αποφασίστηκε μετά από τετραμηνιαία διαπραγμάτευση της Οργάνωσης με τις εταιρείες παστερίωσης και τυροκόμησης και ήρθε να επιβαρύνει ακόμα περισσότερο την ήδη αδυνατισμένη από την κρίση τσέπη μας.
Η αύξηση της ΠΟΑ ακολουθήθηκε από την επιπλέον αύξηση της τιμής του γάλακτος που επιβλήθηκε στο προϊόν από τις εταιρείες παρασκευής του τυποποιημένου γάλακτος. Οι εταιρείες αποφάσισαν να αυξήσουν την τιμή της χονδρικής τιμής πώλησης του φρέσκου γάλακτος κατά 9 επιπλέον σεντ. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι το γάλα στο ράφι των Υπεραγορών πωλείται στον καταναλωτή κατά 13 σέντ περισσότερο σε σχέση με την τελευταία ημέρα του 2012.
Η Ένωση Καταναλωτών αντέδρασε ακαριαία στην αύξηση της τιμής του φρέσκου παστεριωμένου γάλακτος που στην σημερινή δύσκολη συγκυρία, αποτελεί σκάνδαλο για τον Κύπριο καταναλωτή. Μιλώντας με σκληρή γλώσσα σε σχετική της ανακοίνωση, η Ένωση Καταναλωτών αναφέρει: «Η Παγκύπρια Ένωση Καταναλωτών και Ποιότητας Ζωής (ΠΕΚΠΟΙΖΩ) καλεί την Επιτροπή Προστασίας Ανταγωνισμού (ΕΠΑ), καθώς και τον Υπουργό Εμπορίου και τις Υπηρεσίες του, να αναλάβουν τις τεράστιες ευθύνες που τους αναλογούν και να προστατεύσουν επί τέλους τον δύσμοιρο τον Κύπριο καταναλωτή. Καλεί την ΕΠΑ να αρθεί στο ύψος των περιστάσεων της οικονομικής κρίσης και των εξοντωτικών επιπτώσεων που επιφέρουν στους πολίτες-καταναλωτές και να ολοκληρώσει εδώ και τώρα εκείνη την ατέρμονη έρευνα της για το καρτέλ που ανενόχλητο για χρόνια λειτουργεί σε βάρος του ανταγωνισμού και να βγάλει απόφαση. Μια απόφαση η οποία να μην περιοριστεί μόνο στην επιβολή προστίμου, που έτσι και αλλιώς, δεν μπορεί να επιστραφεί στους καταναλωτές, αλλά να επέμβει αποφασιστικά, όπως γίνεται σε όλες τις χώρες της ΕΕ και να αλλάξει και να διαμορφώσει σωστά τα δεδομένα στην αγορά του γάλακτος και ευρύτερα των προϊόντων από γάλα». Αίτημα της ΠΕΚΠΟΙΖΩ είναι και η άμεση επιβολή πλαφόν στην τιμή του γάλακτος από τον Υπουργό Εμπορίου.
Πηγαίνοντας ένα βήμα παραπέρα, στην αντίδραση της η ΠΕΚΠΟΙΖΩ κάλεσε τους καταναλωτές να προχωρήσουν σε μποϊκοτάζ πάνω στο φρέσκο παστεριωμένο κυπριακό γάλα και πάνω σε όλα τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση η έκκληση για μποϊκοτάζ γίνεται «με πόνο ψυχής» αφού η στήριξη της ΠΕΚΠΟΙΖΩ στα κυπριακά προϊόντα είναι δεδομένη και διαχρονική. Ωστόσο όπως επισημαίνει είναι ο μόνος τρόπος πίεσης που απομένει στους καταναλωτές, ακόμα κι αν οι τελευταίοι δεν έχουν συνειδητοποιήσει την μεγάλη τους δύναμη.
Πια τσιγάρα, πια ποτά και πια ξενύχτια;
Η αύξηση στον φόρο κατανάλωσης προϊόντων καπνού και αλκοολούχων ποτών (πλην του κρασιού) είναι μια αύξηση που ναι μεν προσβάλλει την τσέπη του καταναλωτή, αντιμετωπίζεται δε αμφίσημα. Η αύξηση που ψηφίστηκε ήδη στα πρώτα «μνημονιακά» νομοσχέδια που εγκρίθηκαν από την Βουλή των Αντιπροσώπων διαμορφώνεται ως εξής: πακέτο 20 τσιγάρων: αύξηση 20 σεντ, καπνός για στριφτά τσιγάρα: από 60 ευρώ το κιλό αυξάνεται στα 150 ευρώ, μπύρα: αύξηση στα 6 ευρώ τα 100 λίτρα (πχ. μπουκάλι μισού λίτρου: από 12 σεντ θα αυξηθεί στα 15 σεντ).
Σε ότι αφορά τον καπνό και τα τσιγάρα, πρόκειται για την δεύτερη υπέρογκη αύξηση που επιβάλλεται μέσα σε μία διετία. Στις αρχές του 2011 η φορολογία του καπνού για στριφτά τσιγάρα αυξήθηκε μετά από πρόταση του Υπουργείου Οικονομικών κατά 100%, από €30 το κιλό σε €60. Η επιπλέον αύξηση ξεπερνά το 100% για τον καπνό των στριφτών τσιγάρων, ενώ είναι πολύ μικρότερη για τα τσιγάρα που πωλούνται σε πακέτα. Αν και η εν λόγω αύξηση δημιουργεί μία αίσθηση αισιοδοξίας από το γεγονός ότι εν καιρώ κρίσης, δεν είναι λίγοι οι καπνιστές που ίσως προσπαθήσουν να διακόψουν το κάπνισμα προκειμένου να μην επιβαρυνθούν από τις μεγάλες αυξήσεις, γεννά ωστόσο και προβληματισμό αφού εγείρει μία σειρά από κινδύνους που πρέπει να λάβει κανείς υπόψη του.
Τέτοιοι κίνδυνοι είναι η αύξηση του λαθρεμπορίου και της παράνομης διακίνησης από τα κατεχόμενα, όπου η τιμή πώλησης του καπνού θα παραμένει αρκετά ελκυστική στους καπνιστές. Παράλληλα αυξάνεται η πιθανότητα να μειωθούν σημαντικά οι πωλήσεις καπνού σε τουρίστες, που σύμφωνα με στοιχεία που έχουν δημοσιευθεί στον κυπριακό τύπο, αγγίζουν μέχρι και τα 10 εκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Η αλλαγή του Φ.Π.Α.
Από τη Δευτέρα 14 Ιανουαρίου, σημειώνεται η αλλαγή του συντελεστή του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας σε προϊόντα και υπηρεσίες στην χώρα, από 17% σε 18%, σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Οικονομικών. Η αύξηση μπορεί να ακούγεται ελάχιστη, αλλά στους καιρούς που διανύουμε και με δεδομένες τις υπάρχουσες δύσκολιες στην πραγματική οικονομία, δεν παύει να γίνεται αισθητή.
Η ανακοίνωση του Υπουργείου Οικονομικών, διευκρινίζει ότι η εν λόγω αύξηση «ΔΕΝ επηρεάζει τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που υπάγονται με βάση την νομοθεσία του ΦΠΑ στους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ, πέντε (5%) ή οκτώ τοις εκατόν (8%) ή στον μηδενικό συντελεστή ΦΠΑ». Μεταξύ των προϊόντων αυτών, σύμφωνα με την υπηρεσία Φ.Π.Α. της Κυπριακής Δημοκρατίας, ευτυχώς συγκαταλέγονται τα τρόφιμα, τα φάρμακα και τα εμβόλια, αλλά και οι μεταφορές με αστικό, υπεραστικό και αγροτικό ταξί και με τουριστικά, εκδρομικά και υπεραστικά λεωφορεία.
Οι μεταφορές ωστόσο δεν πρόκειται να μείνουν αλώβητες από το πλήγμα των αυξήσεων του Φ.Π.Α. καθώς όπως διευκρινίζει η υπηρεσία Φ.Π.Α., ο συντελεστής του 8% από τον οποίο επιβαρύνονται οι παραπάνω μεταφορές θα αλλάξει στις, αυξανόμενος στο 9%.
Και οι μισθοί... σε μείωση
Μπορεί όλες αυτές οι αυξήσεις κάποτε να φαίνονταν στα μάτια μας πολύ μικρές. Ωστόσο σήμερα, στις πρώτες λίγες μέρες του 2013, δεν μας φαίνονται καθόλου ανεπαίσθητες. Καταρχήν δεν είναι οι πρώτες αυξήσεις που καλούμαστε να διαχειριστούμε, αφού αποτελούν την συνέχεια μίας σειράς αυξήσεων που επιβάλλονται με την αυγή της εποχής της κρίσης στην Κυπριακή Δημοκρατία. Ταυτόχρονα όμως για πολλούς από εμάς, για όσους εργάζονται στον δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα, σημαίνουν αυξήσεις που άρχισαν να ισχύουν την ίδια στιγμή που ίσχυσε και η μείωση των απολαβών τους.
Οι μειώσεις των μισθών και των συντάξεων, που ψηφίσταν ταυτόχρονα με τις ρυθμίσεις για την αύξηση της τιμής των καυσίμων, του αλκοόλ, των τσιγάρων, αλλά και του συντελεστή Φ.Π.Α. και ισχύουν αναδρομικά για το 2012 διαμορφώθηκαν ως εξής: Για μισθό 1.001 – 1.500 ευρώ, μείωση κατά 6,50%, για 1.501 – 2.000 ευρώ, μείωση κατά 8,50%, για μισθό 2.001 – 3.000 ευρώ, μείωση κατά 9,50%, για 3.001 – 4.000 ευρώ, μείωση κατά 11,50%.
Ταυτόχρονα με τα παραπάνω αποφασίστηκε η περαιτέρω μείωση μισθών και συνταξεων κατά 3% από 1η Ιανουαρίου. Πως λοιπόν, τουλάχιστον για τους ανθρώπους που πλήττονται από τις μειώσεις των απολαβών τους, οι αυξήσεις να μην φαντάζουν εξοντωτικές; Και πως να μην φαντάζουν εξίσου εξοντωτικές και για την υπόλοιπη πραγματική οικονομία που βλέπει μία μεγάλη μερίδα των καταναλωτών να χάνει σιγά σιγά την αγοραστική της δύναμη;
Η πιο δύσκολη ίσως διαπίστωση για όλους, είναι πως βρισκόμαστε μόνο στην αρχή των αλλαγών, των αυξήσεων και των μειώσεων. Βρισκόμαστε στην αρχή της «επιχείρησης διάσωσης» της κυπριακής οικονομίας. Κι όπως σε κάθε επιχείρηση διάσωσης έτσι και σ’ αυτήν, υπάρχει ο κίνδυνος να μην σωθούν τα πάντα, να μην σωθούν όλοι. Ας ελπίσουμε ότι στον απολογισμό της διάσωσης, στην περίπτωση της Κύπρου, τα θύματα, θα είναι μηδενικά.
Η πιο σκληρή «αύξηση»
Τον περασμένο μήνα σημειώθηκε μία ακόμη αύξηση, στην Κύπρο. Αυτή η αύξηση είναι πολύ πιο δραστική στο αδυνάτισμα της τσέπης μας. Για την ακρίβεια την αδειάζει τελείως και καθόλου σταδιακά. Ο λόγος για την κατακόρυφη αύξηση της ανεργίας που σημειώθηκε τον μήνα Δεκέμβριο στην χώρα. Ανάμεσα μας πλέον ζουν 41.000 άνεργοι.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε η Στατιστική Υπηρεσία Κύπρου, ο αριθμός των εγγεγραμμένων ανέργων ανήλθε στα 41.625 άτομα, σε σχέση με 39.522 τον προηγούμενο μήνα και 32.895 το Δεκέμβριο του 2011. Πρόκειται για τον μεγαλύτερο αριθμό ανέργων στην Κύπρο από τότε που υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία.
Όπως αναλύεται στα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, η αύξηση αποδίδεται κυρίως στους τομείς του εμπορίου (αύξηση 1.960 ανέργων), των δραστηριοτήτων υπηρεσιών παροχής καταλύματος και υπηρεσιών εστίασης (αύξηση 1.506), των κατασκευών (αύξηση 1.440), της μεταποίησης (αύξηση 755), της δημόσιας διοίκησης (αύξηση 519), καθώς επίσης και στους νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας όπου σημειώθηκε αύξηση 674 ανέργων.
Κατά επαγγελματική κατηγορία, οι περισσότεροι άνεργοι συγκεντρώνονται στην κατηγορία των καθαριστών, κλητήρων και ανειδίκευτων εργατών που ανέρχονται στους 9.649, ενώ επίσης, μεγάλος είναι ο αριθμός των ανέργων στην κατηγορία υπαλλήλων υπηρεσιών και πωλητών με 8.259, στους γραφείς – δακτυλογράφους και ταμίες με 6.511 άνεργους και στους τεχνίτες παραγωγής με 5.806 άνεργους.
Οι νεοεισερχόμενοι άνεργοι το Δεκέμβριο του 2012 ανήλθαν στα 3.589 πρόσωπα. Η ανεργία παρατηρείται σε μεγαλύτερο βαθμό στις ηλικίες 30-39 με 9.874 ανέργους, ενώ ακολουθούν οι ηλικίες 50-59 με 8.692 άνεργους και 40-49 με 8.527 άνεργους.
Της Λίας Παπαϊωάννου
Η λέξη «Ιανουάριος» μπορεί πλέον να αντικατασταθεί με την λέξη αυξήσεις, στα λεξικά που κυκλοφορούν στην χώρα μας. Αυτή η λέξη θα είναι μάλιστα η καλύτερη περιγραφή της πραγματικότητας που κληθήκαμε να αντιμετωπίσουμε με το που ξεκίνησε ο πρώτος μήνας του 2013. Η τσέπη μας μοιάζει να πλήττεται από όλες τις πλευρές κι εμείς προσπαθούμε να τα βάλουμε όλα σε μία τάξη. Τί αυξάνεται; Πόσο; Γιατί;
Η βενζίνη ανοίγει τον χορό των αυξήσεων
Στην «επίσημη πρεμιέρα» του Ιανουαρίου η βενζίνη ήρθε να βάλει πρώτη φωτιά στην τσέπη μας. Από την 1η Ιανουαρίου 2013, ο ειδικός φόρος κατανάλωσης με τον οποίο μέχρι τότε επιβαρυνόταν η βενζίνη, αυξήθηκε από 35,9 σεντ/λίτρο στα 42,9 σεντ/λίτρο, ενώ ο ειδικός φόρος κατανάλωσης του πετρελαίου κίνησης αυξήθηκε από 33 σεντ/λίτρο στα 40 σεντ/λίτρο. Η αύξηση του φόρου μπορεί να φαίνεται μικρή, αφού είναι μόλις 7 σεντ / λίτρο του καυσίμου, ωστόσο στην συνολική αναλογία λίτρων και τιμής που βλέπουμε πια να αναγράφεται στο καντράν της αντλίας βενζίνης, δείχνει την πραγματική της υπόσταση.
Το Υπουργείο Εμπορίου, προχώρησε σε διενέργεια ελέγχων προκειμένου να εξασφαλίσει ότι οι τιμές στις οποίες διατέθηκε μετά την αύξηση του φόρου κατανάλωσης, η βενζίνη και τα λοιπά καύσιμα κίνησης, ήταν δικαιολογημένες. Όπως ανέφερε η σχετική ανακοίνωση του υπουργείου: «H Υπηρεσία Ανταγωνισμού και Προστασίας Καταναλωτών του Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, έχει ολοκληρώσει τη νέα της έρευνα για συλλογή στοιχείων αναφορικά με τα επίπεδα τιμών λιανικής πώλησης πετρελαιοειδών στις 02.01.2013, σε 242 διαφορετικά Πρατήρια Καυσίμων παγκύπρια. Σημειώνεται ότι από 01.01.2013 ο φόρος κατανάλωσης αυξήθηκε κατά 7 σέντ το λίτρο με εξαίρεση το πετρέλαιο θέρμανσης. Ο φόρος κατανάλωσης επηρέασε τις λιανικές τιμές πώλησης με αύξηση 0,0819 σέντ το λίτρο».
Η αύξηση στην τιμή της βενζίνης δεν αναμένεται να σταματήσει εδώ. Η πρώτη μικρή αύξηση (που όμως ίσως απορροφήσουν οι ίδιοι οι πρατηριούχοι, χωρίς να επιβαρύνουν επιπλέον τον καταναλωτή) έρχεται αύριο, με την επικείμενη αύξηση του συντελεστή Φ.Π.Α. από 17% σε 18%. Η δεύτερη ήδη αποφασισμένη αύξηση θα έρθει τον επόμενο Ιανουάριο, αυτόν του 2014, οπότε και ο φόρος κατανάλωσης καυσίμων θα αυξηθεί κατά 5 ακόμα σεντ /λίτρο.
Ο Πρόεδρος της Παγκύπριας Ένωσης Καταναλωτών και Ποιότητας Ζωής, κος Λουκάς Αριστοδήμου, σε δηλώσεις του που φιλοξενήθηκαν στον κυπριακό τύπο, χαρακτήρισε τις αυξήσεις εξοντωτικές για τον καταναλωτή. Η Ένωση Καταναλωτών άλλωστε, έχει κατά καιρούς επισημάνει το πρόβλημα των αυθαίρετων αυξήσεων που επιβάλλονται κατά καιρούς στα καύσιμα, που μάλιστα έχουν ως αποτέλεσμα την συνολική αύξηση για περισσότερο από 50% στις τιμές των καυσίμων την τελευταία τετραετία.
Γάλα ή μήπως χρυσός;
Μία από τις αυξήσεις που πονούν περισσότερο, δεν έγινε ελέω μνημονίου και φορολόγησης όπως ίσως θα περιμέναμε. Είναι αυτή στο φρέσκο παστεριωμένο γάλα. Η αύξηση ήρθε μετά από απόφαση της Παγκύπριας Οργάνωσης Αγελαδοτρόφων (ΠΟΑ). Η ΠΟΑ αποφάσισε να επιβάλει αύξηση στη χονδρική τιμή του γάλακτος, ύψους 5,8 σεντ/ λίτρο. Η αύξηση θα επιβληθεί σε δύο δόσεις, όπως επεσήμανε η ΠΟΑ. Η πρώτη επιβλήθηκε ήδη από την Πρωτοχρονιά και είναι 4 σεντ / λίτρο πάνω στη βασική τιμή. Η δεύτερη αύξηση θα είναι 1,8 σεντ/ λίτρο και θα επιβληθεί την 1η Απριλίου.
Το σκεπτικό πίσω από την απόφαση, σύμφωνα με την ΠΟΑ, είναι η αύξηση στο κόστος ζωοτροφών με την επισήμανση εκ μέρους της οργάνωσης, ότι στην Κύπρο η Επιτροπή Σιτηρών τυγχάνει προστατευτισμού από το κράτος. Το ύψος της αύξησης, αποφασίστηκε μετά από τετραμηνιαία διαπραγμάτευση της Οργάνωσης με τις εταιρείες παστερίωσης και τυροκόμησης και ήρθε να επιβαρύνει ακόμα περισσότερο την ήδη αδυνατισμένη από την κρίση τσέπη μας.
Η αύξηση της ΠΟΑ ακολουθήθηκε από την επιπλέον αύξηση της τιμής του γάλακτος που επιβλήθηκε στο προϊόν από τις εταιρείες παρασκευής του τυποποιημένου γάλακτος. Οι εταιρείες αποφάσισαν να αυξήσουν την τιμή της χονδρικής τιμής πώλησης του φρέσκου γάλακτος κατά 9 επιπλέον σεντ. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι το γάλα στο ράφι των Υπεραγορών πωλείται στον καταναλωτή κατά 13 σέντ περισσότερο σε σχέση με την τελευταία ημέρα του 2012.
Η Ένωση Καταναλωτών αντέδρασε ακαριαία στην αύξηση της τιμής του φρέσκου παστεριωμένου γάλακτος που στην σημερινή δύσκολη συγκυρία, αποτελεί σκάνδαλο για τον Κύπριο καταναλωτή. Μιλώντας με σκληρή γλώσσα σε σχετική της ανακοίνωση, η Ένωση Καταναλωτών αναφέρει: «Η Παγκύπρια Ένωση Καταναλωτών και Ποιότητας Ζωής (ΠΕΚΠΟΙΖΩ) καλεί την Επιτροπή Προστασίας Ανταγωνισμού (ΕΠΑ), καθώς και τον Υπουργό Εμπορίου και τις Υπηρεσίες του, να αναλάβουν τις τεράστιες ευθύνες που τους αναλογούν και να προστατεύσουν επί τέλους τον δύσμοιρο τον Κύπριο καταναλωτή. Καλεί την ΕΠΑ να αρθεί στο ύψος των περιστάσεων της οικονομικής κρίσης και των εξοντωτικών επιπτώσεων που επιφέρουν στους πολίτες-καταναλωτές και να ολοκληρώσει εδώ και τώρα εκείνη την ατέρμονη έρευνα της για το καρτέλ που ανενόχλητο για χρόνια λειτουργεί σε βάρος του ανταγωνισμού και να βγάλει απόφαση. Μια απόφαση η οποία να μην περιοριστεί μόνο στην επιβολή προστίμου, που έτσι και αλλιώς, δεν μπορεί να επιστραφεί στους καταναλωτές, αλλά να επέμβει αποφασιστικά, όπως γίνεται σε όλες τις χώρες της ΕΕ και να αλλάξει και να διαμορφώσει σωστά τα δεδομένα στην αγορά του γάλακτος και ευρύτερα των προϊόντων από γάλα». Αίτημα της ΠΕΚΠΟΙΖΩ είναι και η άμεση επιβολή πλαφόν στην τιμή του γάλακτος από τον Υπουργό Εμπορίου.
Πηγαίνοντας ένα βήμα παραπέρα, στην αντίδραση της η ΠΕΚΠΟΙΖΩ κάλεσε τους καταναλωτές να προχωρήσουν σε μποϊκοτάζ πάνω στο φρέσκο παστεριωμένο κυπριακό γάλα και πάνω σε όλα τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση η έκκληση για μποϊκοτάζ γίνεται «με πόνο ψυχής» αφού η στήριξη της ΠΕΚΠΟΙΖΩ στα κυπριακά προϊόντα είναι δεδομένη και διαχρονική. Ωστόσο όπως επισημαίνει είναι ο μόνος τρόπος πίεσης που απομένει στους καταναλωτές, ακόμα κι αν οι τελευταίοι δεν έχουν συνειδητοποιήσει την μεγάλη τους δύναμη.
Πια τσιγάρα, πια ποτά και πια ξενύχτια;
Η αύξηση στον φόρο κατανάλωσης προϊόντων καπνού και αλκοολούχων ποτών (πλην του κρασιού) είναι μια αύξηση που ναι μεν προσβάλλει την τσέπη του καταναλωτή, αντιμετωπίζεται δε αμφίσημα. Η αύξηση που ψηφίστηκε ήδη στα πρώτα «μνημονιακά» νομοσχέδια που εγκρίθηκαν από την Βουλή των Αντιπροσώπων διαμορφώνεται ως εξής: πακέτο 20 τσιγάρων: αύξηση 20 σεντ, καπνός για στριφτά τσιγάρα: από 60 ευρώ το κιλό αυξάνεται στα 150 ευρώ, μπύρα: αύξηση στα 6 ευρώ τα 100 λίτρα (πχ. μπουκάλι μισού λίτρου: από 12 σεντ θα αυξηθεί στα 15 σεντ).
Σε ότι αφορά τον καπνό και τα τσιγάρα, πρόκειται για την δεύτερη υπέρογκη αύξηση που επιβάλλεται μέσα σε μία διετία. Στις αρχές του 2011 η φορολογία του καπνού για στριφτά τσιγάρα αυξήθηκε μετά από πρόταση του Υπουργείου Οικονομικών κατά 100%, από €30 το κιλό σε €60. Η επιπλέον αύξηση ξεπερνά το 100% για τον καπνό των στριφτών τσιγάρων, ενώ είναι πολύ μικρότερη για τα τσιγάρα που πωλούνται σε πακέτα. Αν και η εν λόγω αύξηση δημιουργεί μία αίσθηση αισιοδοξίας από το γεγονός ότι εν καιρώ κρίσης, δεν είναι λίγοι οι καπνιστές που ίσως προσπαθήσουν να διακόψουν το κάπνισμα προκειμένου να μην επιβαρυνθούν από τις μεγάλες αυξήσεις, γεννά ωστόσο και προβληματισμό αφού εγείρει μία σειρά από κινδύνους που πρέπει να λάβει κανείς υπόψη του.
Τέτοιοι κίνδυνοι είναι η αύξηση του λαθρεμπορίου και της παράνομης διακίνησης από τα κατεχόμενα, όπου η τιμή πώλησης του καπνού θα παραμένει αρκετά ελκυστική στους καπνιστές. Παράλληλα αυξάνεται η πιθανότητα να μειωθούν σημαντικά οι πωλήσεις καπνού σε τουρίστες, που σύμφωνα με στοιχεία που έχουν δημοσιευθεί στον κυπριακό τύπο, αγγίζουν μέχρι και τα 10 εκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Η αλλαγή του Φ.Π.Α.
Από τη Δευτέρα 14 Ιανουαρίου, σημειώνεται η αλλαγή του συντελεστή του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας σε προϊόντα και υπηρεσίες στην χώρα, από 17% σε 18%, σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Οικονομικών. Η αύξηση μπορεί να ακούγεται ελάχιστη, αλλά στους καιρούς που διανύουμε και με δεδομένες τις υπάρχουσες δύσκολιες στην πραγματική οικονομία, δεν παύει να γίνεται αισθητή.
Η ανακοίνωση του Υπουργείου Οικονομικών, διευκρινίζει ότι η εν λόγω αύξηση «ΔΕΝ επηρεάζει τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που υπάγονται με βάση την νομοθεσία του ΦΠΑ στους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ, πέντε (5%) ή οκτώ τοις εκατόν (8%) ή στον μηδενικό συντελεστή ΦΠΑ». Μεταξύ των προϊόντων αυτών, σύμφωνα με την υπηρεσία Φ.Π.Α. της Κυπριακής Δημοκρατίας, ευτυχώς συγκαταλέγονται τα τρόφιμα, τα φάρμακα και τα εμβόλια, αλλά και οι μεταφορές με αστικό, υπεραστικό και αγροτικό ταξί και με τουριστικά, εκδρομικά και υπεραστικά λεωφορεία.
Οι μεταφορές ωστόσο δεν πρόκειται να μείνουν αλώβητες από το πλήγμα των αυξήσεων του Φ.Π.Α. καθώς όπως διευκρινίζει η υπηρεσία Φ.Π.Α., ο συντελεστής του 8% από τον οποίο επιβαρύνονται οι παραπάνω μεταφορές θα αλλάξει στις, αυξανόμενος στο 9%.
Και οι μισθοί... σε μείωση
Μπορεί όλες αυτές οι αυξήσεις κάποτε να φαίνονταν στα μάτια μας πολύ μικρές. Ωστόσο σήμερα, στις πρώτες λίγες μέρες του 2013, δεν μας φαίνονται καθόλου ανεπαίσθητες. Καταρχήν δεν είναι οι πρώτες αυξήσεις που καλούμαστε να διαχειριστούμε, αφού αποτελούν την συνέχεια μίας σειράς αυξήσεων που επιβάλλονται με την αυγή της εποχής της κρίσης στην Κυπριακή Δημοκρατία. Ταυτόχρονα όμως για πολλούς από εμάς, για όσους εργάζονται στον δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα, σημαίνουν αυξήσεις που άρχισαν να ισχύουν την ίδια στιγμή που ίσχυσε και η μείωση των απολαβών τους.
Οι μειώσεις των μισθών και των συντάξεων, που ψηφίσταν ταυτόχρονα με τις ρυθμίσεις για την αύξηση της τιμής των καυσίμων, του αλκοόλ, των τσιγάρων, αλλά και του συντελεστή Φ.Π.Α. και ισχύουν αναδρομικά για το 2012 διαμορφώθηκαν ως εξής: Για μισθό 1.001 – 1.500 ευρώ, μείωση κατά 6,50%, για 1.501 – 2.000 ευρώ, μείωση κατά 8,50%, για μισθό 2.001 – 3.000 ευρώ, μείωση κατά 9,50%, για 3.001 – 4.000 ευρώ, μείωση κατά 11,50%.
Ταυτόχρονα με τα παραπάνω αποφασίστηκε η περαιτέρω μείωση μισθών και συνταξεων κατά 3% από 1η Ιανουαρίου. Πως λοιπόν, τουλάχιστον για τους ανθρώπους που πλήττονται από τις μειώσεις των απολαβών τους, οι αυξήσεις να μην φαντάζουν εξοντωτικές; Και πως να μην φαντάζουν εξίσου εξοντωτικές και για την υπόλοιπη πραγματική οικονομία που βλέπει μία μεγάλη μερίδα των καταναλωτών να χάνει σιγά σιγά την αγοραστική της δύναμη;
Η πιο δύσκολη ίσως διαπίστωση για όλους, είναι πως βρισκόμαστε μόνο στην αρχή των αλλαγών, των αυξήσεων και των μειώσεων. Βρισκόμαστε στην αρχή της «επιχείρησης διάσωσης» της κυπριακής οικονομίας. Κι όπως σε κάθε επιχείρηση διάσωσης έτσι και σ’ αυτήν, υπάρχει ο κίνδυνος να μην σωθούν τα πάντα, να μην σωθούν όλοι. Ας ελπίσουμε ότι στον απολογισμό της διάσωσης, στην περίπτωση της Κύπρου, τα θύματα, θα είναι μηδενικά.
Η πιο σκληρή «αύξηση»
Τον περασμένο μήνα σημειώθηκε μία ακόμη αύξηση, στην Κύπρο. Αυτή η αύξηση είναι πολύ πιο δραστική στο αδυνάτισμα της τσέπης μας. Για την ακρίβεια την αδειάζει τελείως και καθόλου σταδιακά. Ο λόγος για την κατακόρυφη αύξηση της ανεργίας που σημειώθηκε τον μήνα Δεκέμβριο στην χώρα. Ανάμεσα μας πλέον ζουν 41.000 άνεργοι.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε η Στατιστική Υπηρεσία Κύπρου, ο αριθμός των εγγεγραμμένων ανέργων ανήλθε στα 41.625 άτομα, σε σχέση με 39.522 τον προηγούμενο μήνα και 32.895 το Δεκέμβριο του 2011. Πρόκειται για τον μεγαλύτερο αριθμό ανέργων στην Κύπρο από τότε που υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία.
Όπως αναλύεται στα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, η αύξηση αποδίδεται κυρίως στους τομείς του εμπορίου (αύξηση 1.960 ανέργων), των δραστηριοτήτων υπηρεσιών παροχής καταλύματος και υπηρεσιών εστίασης (αύξηση 1.506), των κατασκευών (αύξηση 1.440), της μεταποίησης (αύξηση 755), της δημόσιας διοίκησης (αύξηση 519), καθώς επίσης και στους νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας όπου σημειώθηκε αύξηση 674 ανέργων.
Κατά επαγγελματική κατηγορία, οι περισσότεροι άνεργοι συγκεντρώνονται στην κατηγορία των καθαριστών, κλητήρων και ανειδίκευτων εργατών που ανέρχονται στους 9.649, ενώ επίσης, μεγάλος είναι ο αριθμός των ανέργων στην κατηγορία υπαλλήλων υπηρεσιών και πωλητών με 8.259, στους γραφείς – δακτυλογράφους και ταμίες με 6.511 άνεργους και στους τεχνίτες παραγωγής με 5.806 άνεργους.
Οι νεοεισερχόμενοι άνεργοι το Δεκέμβριο του 2012 ανήλθαν στα 3.589 πρόσωπα. Η ανεργία παρατηρείται σε μεγαλύτερο βαθμό στις ηλικίες 30-39 με 9.874 ανέργους, ενώ ακολουθούν οι ηλικίες 50-59 με 8.692 άνεργους και 40-49 με 8.527 άνεργους.
Της Λίας Παπαϊωάννου
0 comments