Στα δίχτυα του καθρέφτη…
Πώς είναι να κοιτάς τον καθρέφτη σου και να μην αναγνωρίζεις αυτό που βλέπεις; Να θες να αλλάξεις ακόμα περισσότερο, μέχρι να γίνεις το τέλειο σώμα στα μάτια σου; Να θες να σβήσεις σιγά-σιγά τον εαυτό σου από την εικόνα; Τα άτομα που θεραπεύτηκαν από διατροφικές διαταραχές ίσως να μπορούσαν να απαντήσουν στα παραπάνω ερωτήματα. Γιατί τα άτομα που ακόμα πάσχουν είναι για τα καλά μπλεγμένα στα δίχτυα του «παραμορφωτικού» τους καθρέφτη.
Η ανορεξία παίρνει διαστάσεις επιδημίας τα τελευταία χρόνια, ενώ όλο και περισσότερες ιστορίες γυναικών που μάχονται την ασθένεια βρίσκουν το δρόμο τους προς τα φώτα της δημοσιότητας. Ταυτόχρονα, οι «μάγοι» του photoshop και το σκληρό σύστημα του lifestyle ίσως αποκρύπτουν άλλες τόσες περιπτώσεις διασήμων που πάσχουν από ανορεξία από τα μάτια μας, γεμίζοντας τα κενά τόσο ώστε τα σώματα να φαίνονται τέλεια. Κι αυτό το τέλειο είναι που αιχμαλωτίζει συχνότερα έφηβες και νέες γυναίκες, που θέλουν να μοιάζουν αψεγάδιαστες.
Η ασθένεια εξαπλώνεται ραγδαία ακόμα και στις μεσογειακές χώρες, όπου τα πρότυπα ομορφιάς παρέμεναν για καιρό περισσότερο χυμώδη. Ήδη στην κοντινή Ελλάδα, το ποσοστό του πληθυσμού που πάσχει από ανορεξία αγγίζει το 6%, με 1% να πάσχει από νευρική ανορεξία και 5% από βουλιμία. Αυτά τα δεδομένα προέκυψαν από στοιχεία που έχει στη διάθεσή του το Ελληνικό Κέντρο Διατροφικών Διαταραχών. Το ανησυχητικό είναι πως η νευρική ανορεξία έχει θνησιμότητα πάνω από 10%, ενώ όσο πιο νέος είναι ο ασθενής τόσο μικρότερες είναι οι πιθανότητες να επανέλθει.
ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΝΟΡΕΞΙΑ
Η νευρική ανορεξία (anorexia nervosa) είναι μια ψυχογενής διατροφική διαταραχή, ένα σύνδρομο ασιτίας που επιβάλλει κανείς στον εαυτό του. Τα άτομα που υποφέρουν από νευρική ανορεξία περιορίζουν με τη θέλησή τους την πρόσληψη τροφής, καθώς έχουν τον παράλογο φόβο ότι θα παχύνουν. Είναι χρήσιμο να γνωρίζουμε ότι η λέξη «ανορεξία» στον ορισμό της ασθένειας είναι αποπροσανατολιστική, αφού το σύνδρομο δεν αφορά σε διαταραχή της όρεξης. Η όρεξη για φαγητό δεν αποδυναμώνεται παρά αργότερα, στην εξέλιξη της νόσου. Η νευρική ανορεξία κατατάσσεται στις ψυχικές νόσους, με τα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας.
Η ψυχογενής βουλιμία (voulimia nervosa) είναι μία ακόμη σοβαρή ασθένεια που ανήκει στις διατροφικές διαταραχές. Στην ασθένεια αυτή, το άτομο «καταβροχθίζει» σε σύντομο χρόνο μεγάλες ποσότητες φαγητού, συνήθως πλούσιες θερμιδικά (π.χ. σοκολάτες, τσιπς, μπισκότα κλπ.). Χαρακτηριστικά, όσο το επεισόδιο είναι σε εξέλιξη, νιώθει ότι είναι αδύνατο να σταματήσει το φαγητό. Αμέσως μετά, κυριεύεται από συναισθήματα ενοχών και δυσανεξίας και ξεκινά ορισμένα μέτρα αντιμετώπισης, όπως εντατική γυμναστική, προκλητός εμετός, χρήση φαρμάκων, όπως διουρητικά και καθαρτικά, τα οποία συνήθως προσπαθεί να τα κρατήσει κρυφά.
Οι επιπτώσεις των ασθενειών αυτών στην υγεία είναι δραματικές. Στην νευρική ανορεξία ο συνεχιζόμενος υποσιτισμός που προκαλεί στον εαυτό του ο ασθενής οδηγεί τον οργανισμό του να μπει σε κατάσταση υπολειτουργίας, προκειμένου να εξοικονομήσει ενέργεια. Κάτι σαν το stand by των ηλεκτρικών συσκευών, με τη μόνη διαφορά ότι σε ό,τι αφορά στον άνθρωπο αυτό συνεπάγεται ξηρότητα του δέρματος, υπερτρίχωση με λεπτό χνούδι στο πρόσωπο και τον κορμό, πτώση των τριχών της κεφαλής, βραδυκαρδία, υπόταση, ζάλη, καρδιακές αρρυθμίες, ατροφία του εγκεφάλου, εκνευρισμός, κατάθλιψη, μυοπάθεια, δυσκοιλιότητα, αμηνόρροια στις γυναίκες, που είναι και τα πιο συχνά «θύματα» της ασθένειας, αναστολή της αύξησης του ύψους στην εφηβική ηλικία και εμφάνιση πρώιμης οστεοπόρωσης. Η βουλιμική ανορεξία προκαλεί προβλήματα στο στομάχι, τον οισοφάγο και τους ηλεκτρολύτες του οργανισμού, που σχετίζονται άμεσα με καρδιακά προβλήματα που εμφανίζονται στη συνέχεια. Εκτός των επικίνδυνων σωματικών προβλημάτων, που προκύπτουν κατά την εξέλιξη της ασθένειας και κάποιες φορές φτάνουν μέχρι και το θάνατο, αυτό που είναι περισσότερο εμφανές από την αρχή και ίσως η κυριότερη αιτία για την έναρξη της κατάστασης είναι η ψυχολογία του ατόμου που πάσχει.
ΤΙ ΟΔΗΓΕΙ ΣΤΗΝ ΑΝΟΡΕΞΙΑ
Η ακριβής αιτία των διατροφικών διαταραχών δεν είναι γνωστή. Είναι περισσότερο ένα συνονθύλευμα ψυχολογικών, οικογενειακών, κοινωνικών και βιολογικών παραγόντων, που οδηγεί το άτομο να υποβάλλει τον εαυτό του στο βασανιστήριο της εκούσιας ασιτίας.
Η χαμηλή αυτοεκτίμηση, η δυσκολίες στην έκφραση των συναισθημάτων, τα προβλήματα στις διαπροσωπικές σχέσεις ή στην οικογένεια, κάποια ιδιαίτερα τραυματικά γεγονότα, όπως σεξουαλική κακοποίηση, ή οι πολιτιστικές πιέσεις για το ποιο σώμα θεωρείται όμορφο και αποδεκτό, είναι συχνά προβλήματα που συναντώνται στα άτομα που πάσχουν από διατροφικές διαταραχές. Γενικά οι ερευνητές χωρίζουν τα αίτια σε τρεις κατηγορίες, αυτές των ψυχολογικών παραγόντων, του οικογενειακού περιβάλλοντος και των κοινωνικών πιέσεων και υπενθυμίζουν ότι παρόλο που συχνά οι ασθένειες συνδέονται με την εμμονή του ατόμου, που πάσχει με το βάρος και το σώμα του, τα αίτια είναι σχεδόν πάντα βαθύτερα.
Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ
Σε μια κοινωνία όπου τα τέλεια πρότυπα, που προβάλλουν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, είναι κατ’ ουσία «ψεύτικα» προϊόντα της τεχνολογικής εξέλιξης της επεξεργασίας εικόνων, είναι δύσκολο για μια έφηβη να παραμείνει αλώβητη από το βομβαρδισμό καλλίγραμμων γυναικών που δείχνουν να τα έχουν όλα. Καλώς ή κακώς το πρότυπο ομορφιάς του δυτικού κόσμου τα τελευταία 20 – 25 χρόνια είναι το πολύ αδύνατο σώμα. Και η γυναίκα στην εφηβεία της, αλλά και αργότερα βρίσκεται δέσμια του προτύπου αυτού. Ξαφνικά τα περιττά κιλά της, το γεγονός ότι οι κοιλιακοί της δεν είναι γραμμωμένοι και ότι οι μηροί της είναι υγιείς δεν είναι αποδεκτό πρότυπο. Αποδεκτή γίνεται μόνο όταν το βάρος της λιγοστέψει.
Η υπερπροβολή αδύνατων celebrities, που τα έχουν όλα, δε σημαίνει απλά ότι η γυναίκα θαυμάζει ένα ωραίο σώμα. Η γυναίκα μαθαίνει από πολύ μικρή ότι μόνο με το σώμα αυτό θα καταφέρει να πετύχει στη ζωή της. Θα καταφέρει να βρει τον έρωτα, την καριέρα, το θαυμασμό και την αναγνώριση. Έτσι άλλωστε πάντοτε λειτουργούν τα πρότυπα ομορφιάς στην ιστορία. Μόνο που κάποτε τα πρότυπα ήταν αληθινά και όμορφα στα ανθρώπινα πλαίσια και όχι αψεγάδιαστα μέσα από το άγγιγμα του υπολογιστή, που παγιδεύει τις έφηβες σε μία συνεχή προσπάθεια χωρίς αποτέλεσμα, που τις απογοητεύει και τις οδηγεί ακόμα βαθύτερα στα δίχτυα της ασθένειας.
Η ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΙΝΑΙ ΟΠΛΟ!
Σύμφωνα με το Ελληνικό Κέντρο Διατροφικών Διαταραχών, οι επιδημιολογικές κυπριακές έρευνες δείχνουν ότι τα ποσοστά της νευρικής ανορεξίας και βουλιμίας έχουν αυξηθεί επικίνδυνα τα τελευταία 10 χρόνια, ενώ μάλιστα το σύνολο των διατροφικών διαταραχών (μαζί με την παχυσαρκία) στις ηλικίες μεταξύ 9 και 14ων ετών αγγίζει το 35% των Κύπριων εφήβων. Τα νούμερα είναι σίγουρα ανησυχητικά. Περισσότερο ανησυχητικό όμως είναι το γεγονός ότι δεν υπάρχουν οργανωμένοι φορείς, που να παρέχουν υποστήριξη και θεραπεία στους ασθενείς σε όλα τα μέτωπα (ψυχολογικό και ιατρικό). Εκτός των φιλότιμων προσπαθειών του Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει φορέας για τις διατροφικές διαταραχές στην Κύπρο. Μέχρι να δημιουργηθεί, το μόνο όπλο που μας απομένει είναι η ενημέρωση.
Λείπει ένα πρόγραμμα ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης του κοινού και κυρίως του πεδίου της κοινωνίας που συναναστρέφεται σε μεγαλύτερο βαθμό τα παιδιά ηλικίας 9 – 14 ετών. Οφείλουμε να προλάβουμε τον εφιάλτη της ανορεξίας, προτού μπει για τα καλά στα σώματα περισσότερων παιδιών. Μαθητές, γονείς και καθηγητές οφείλουν να ενημερωθούν για την ασθένεια, τα συμπτώματα και τις συνέπειές της και να μάθουν πώς μπορούν να βοηθήσουν τους εγκλωβισμένους στη στρεβλή εικόνα του εαυτού τους ασθενείς. Αξιόλογη ήταν η συνεργασία του Συνδέσμου Διαιτολόγων της Κύπρου με το Ελληνικό Κέντρο Διατροφικών Διαταραχών, σε ένα σεμινάριο εκπαίδευσης για επαγγελματίες για την έγκαιρη αντιμετώπιση των νοσημάτων, που ελπίζουμε να επαναληφθεί και να διευρυνθεί.
Το ζήτημα των διατροφικών διαταραχών είναι σημαντικό, είναι μία από τις μάστιγες που χτυπά σε ποσοστό 90% τις γυναίκες και ειδικά τις πιο εύθραυστες από εμάς. Και οφείλουμε όλοι να τις ενημερώσουμε, να τις προστατέψουμε, να τις βοηθήσουμε να αντιμετωπίσουν και τελικά να νικήσουν τη σκληρή, αυτοκαταστροφική ασθένεια.
ΔΙΑΣΗΜΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΠΑΛΕΨΑΝ ΤΗΝ ΑΣΘΕΝΕΙΑ
Η ανορεξία δε χτυπά μόνο έφηβες και φυσικά δεν κάνει διακρίσεις ανάμεσα σε επώνυμες και «ανώνυμες». Χτυπάει όπου βρει «άνοιγμα» να σπείρει το θυμό, τη θλίψη και την αυτολύπηση στην ψυχολογία των γυναικών. Και είναι αρκετές οι διάσημες που έχουν παραδεχτεί δημόσια το πρόβλημα που πάλεψαν.
ΖΕΤΑ ΔΟΥΚΑ
Η πρώτη επώνυμη Ελληνίδα που παραδέχτηκε ότι έπασχε από νευρική ανορεξία ήταν η ταλαντούχα ηθοποιός Ζέτα Δούκα. Το χυμώδες και υγιές σώμα της σήμερα δεν ήταν πάντοτε το σώμα της Ζέτας, που είχε φτάσει να ζυγίζει μόλις 40 κιλά, λόγω της ασθένειάς της που ξεκίνησε στα 15 της και κατάφερε να τη νικήσει στα 25 της χρόνια. Σήμερα όχι μόνον είναι απολύτως καλά, αλλά προσπαθεί να βοηθήσει και όσες κοπέλες αντιμετωπίζουν την ανορεξία, από τη θέση της προέδρου της «Ανάσας», οργάνωσης που επικεντρώνεται στην πρόληψη και τη θεραπεία των διατροφικών διαταραχών.
ΜΑΡΑ ΔΑΡΜΟΥΣΛΗ
Ένα εκ των Ιδρυτικών μελών της «Ανάσας» είναι το πανέμορφο μοντέλο Μάρα Δαρμουσλή, που παραδέχτηκε επίσης δημόσια ότι έπασχε από νευρική ανορεξία και βουλιμία. Για πέντε χρόνια προσπαθούσε να ξεπεράσει το πρόβλημά της, όμως αυτό ήταν αρκετά δύσκολο. Στην ηλικία των 20 ζύγιζε 43 κιλά. Κατάλαβε ότι η ζωή της κινδύνευε και έτσι, έχοντας στο πλευρό της τους δικούς της ανθρώπους, απευθύνθηκε σε ειδικούς, που μαζί με τη βοήθεια των δικών της ανθρώπων τής έδωσαν τη δύναμη να ξεπεράσει το πρόβλημα.
JANE FONTA
Η ελκυστική Barbarella των 60’s και 70’s, η ηθοποιός Jane Fonta έχει παραδεχθεί ότι ήταν βουλιμική από την ηλικία των 12 ετών και ότι έδινε μάχη με την ανορεξία και τη βουλιμία για τα επόμενα 30 χρόνια από τότε. Η ηθοποιός που απεγκλωβίστηκε δύσκολα από τον εφιάλτη, τώρα αναλαμβάνει πρωτοβουλίες ενημέρωσης για τα ζητήματα των διατροφικών διαταραχών, ως υπέρμαχος του ακτιβισμού και γνώστης των προβλημάτων εκ των έσω!
SAYA
Η πανέμορφη τραγουδίστρια της ελληνικής ποπ σκηνής είναι μια ακόμα επώνυμη που δεν δίστασε να αποκαλύψει δημόσια το δικό της εφιάλτη. Όπως παραδέχτηκε, έκανε διάφορες δίαιτες -κάποιες ήταν εξαντλητικές- προκειμένου να χάσει τα περιττά κιλά της. Είχε φτάσει να ζυγίζει μόλις 49 κιλά, ενώ το πρώτο άτομο που κατάλαβε πως κάτι τρέχει με το διατροφικό της πρόγραμμα ήταν η καλύτερή της φίλη, που της συμπαραστάθηκε για όσο καιρό χρειάστηκε, μέχρι να επανέλθει.
ΑΔΕΛΦΕΣ OLSEN
Οι αδερφές Olsen έπασχαν από διατροφικές διαταραχές και η είσοδός τους σε ειδικευμένες κλινικές αντιμετώπισης ήταν η δημόσια παραδοχή τους μετά από μήνες φημολογίας και αρνήσεων από πλευράς τους. Η Ashley όταν ξεπέρασε το πρόβλημα το γιόρτασε χαρίζοντας ρούχα, που πια δεν της έκαναν.
ΝΑΝΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ
Η Ελληνίδα δημοσιογράφος και ραδιοφωνική παραγωγός παραδέχθηκε εδώ και χρόνια δημόσια το πρόβλημα της νευρικής ανορεξίας, που όμως συνεχίζει να την ταλαιπωρεί. Η αποστεωμένη εικόνα της έκανε το γύρο του διαδικτύου τη διάρκεια του καλοκαιριού και η δημοσιογράφος αποφάσισε να εισαχθεί σε ειδικευμένο νοσοκομείο, προκειμένου να αντιμετωπίσει το πρόβλημα, όπως εύχεται και ελπίζει, επιτυχώς.
Της Λίας Παπαϊωάννου
0 comments