Παράγοντες που επηρεάζουν το μεταβολισμό

Γονίδια και κληρονομικότητα:

Τα γονίδια παίζουν σημαντικό ρόλο στην αρχική «κατατομή» ενός οργανισμού. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει εκ κατασκευής προδιάθεση του μεταβολισμού, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν μπορεί να βελτιωθεί ένας υποθετικά χαμηλός μεταβολισμός.

Η ηλικία:
Ο μεταβολισμός φτάνει στο σημείο αιχμής στις γυναίκες σε ηλικία 20 μέχρι 25 ετών, ενώ στους άντρες από 25 έως και 30 ετών. Μετά το 30ο έτος ο βασικός μεταβολισμός μειώνεται κατά 5% κάθε δεκαετία. Αυτό συμβαίνει γιατί ο μεταβολισμός είναι άμεσα συνδεδεμένος και με την αναλογία του λιπώδους ιστού προς τον μυϊκό, αλλά και από τη ροή των ορμονών στον οργανισμό, από τη σεξουαλική δραστηριότητα και άλλες καταστάσεις.

Φύλο:
Η σχέση του μεταβολισμού με τον παράγοντα φύλο ουσιαστικά ανάγεται στη σχέση του μεταβολισμού με τη φύση των ανδρογόνων και των οιστρογόνων.

Μυϊκή μάζα:
Αντίθετα με το λίπος, ο μυϊκός ιστός είναι περισσότερο ενεργός, καταναλώνει περισσότερο οξυγόνο και «καίει» περισσότερες θερμίδες ακόμη και σε κατάσταση ηρεμίας, πόσο μάλλον κατά τη διάρκεια διαφόρων φυσικών δραστηριοτήτων. Οπότε η συνεχής μυϊκή εξάσκηση καταπονεί το μεταβολισμό, αυξάνει την εν γένει δραστηριότητά του, ενώ η έκλυση λόγω της παραγωγής ενέργειας φθάνει σε υψηλά επίπεδα.

Συχνότητα των γευμάτων:
Η λήψη της τροφής ενεργοποιεί το μεταβολισμό, γιατί ο οργανισμός απαιτεί περισσότερη ενέργεια κατά τη διάρκεια της πέψης και γι’ αυτό επιβάλλεται η συνεχής κατανάλωση πολλών μικρών γευμάτων κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Κατανάλωση νερού:
Το σώμα μας αποτελείται σε μεγάλο ποσοστό από νερό, το οποίο αποτελεί βάση σε πολλές βιοχημικές αντιδράσεις που γίνονται σε αυτό. Επομένως, πρέπει να γίνεται επαρκής λήψη νερού για να διευκολύνονται οι μεταβολικές διαδικασίες και η αποβολή άχρηστων ουσιών και τοξίνων από τον οργανισμό.

Η δυσκοιλιότητα:
Με τη δυσκοιλιότητα συσσωρεύονται τοξίνες στον οργανισμό, με αποτέλεσμα να εμποδίζονται πολλές βιοχημικές αντιδράσεις που συμβάλλουν στην καλή λειτουργία του οργανισμού.

Λειτουργία του θυρεοειδή:
Η λειτουργική κατάσταση του θυρεοειδή επηρεάζει σημαντικά το μεταβολισμό. Όταν εκκρίνεται μικρότερη ποσότητα θυρεοειδών ορμονών,  ο βασικός μεταβολισμός επιβραδύνεται και συνεπώς μειώνεται η ημερήσια καύση θερμίδων.




Γιάννης Κλεάνθους, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος, member of CY.DA.