Μαριναλέδα: «Η ουτοπία για την ειρήνη»
Ένα χειρότερο ποσοστό ανεργίας από ό,τι στην Ελλάδα. Ένα ισπανικό οικονομικό θαύμα που έγινε καταστροφή. Μια χαμένη γενιά των αγανακτισμένων, χωρίς σπίτια, δουλειά, χωρίς πίστη στο σύστημα. Και ακριβώς στο κέντρο της Ανδαλουσίας, η Μαριναλέδα. Η κομμουνιστική ουτοπία υπό την ηγεσία του επαναστάτη – ποιητή Χουάν Μανουέλ Σάντσεζ Γκορντίγιο, μια πόλη των ακτημόνων εργατών που για περισσότερο από 30 χρόνια πολεμούν τον καπιταλισμό και μέχρις στιγμής κερδίζουν.
Περίπου 100 χιλιόμετρα ανατολικά της Σεβίλλης στην Ισπανία βρίσκεται μια μικρή πόλη, 2700 κατοίκων, που ονομάζεται Μαριναλέδα. Είναι μια από τις πολλές πόλεις της Σεβίλλης που η οικονομία τους βασίζεται στη γεωργία και περιβάλλεται από χιλιόμετρα γεωργικών πεδινών εκτάσεων.
Αυτό που κάνει διαφορετική τη Μαριναλέδα από οποιοδήποτε άλλο μέρος της Ισπανίας, και ενδεχομένως της Ευρώπης, είναι ότι τα τελευταία 30 χρόνια υπήρξε κέντρο συνεχούς εργατικού αγώνα και τόπος ανάπτυξης της πραγματικής μορφής του σοσιαλισμού.
Τη δεκαετία του 1970 – 80, στα πλαίσια του αγώνα για εξεύρεση θέσεων εργασίας, οι κάτοικοι της Μαριναλέδα συμμετείχαν σε χρόνιες καταλήψεις και τέλος προχώρησαν σε απαλλοτριώσεις της γης από τους τοπικούς γαιοκτήμονες. Οδηγήθηκαν από ένα χαρισματικό συνδικαλιστή, που ονομάζεται Χουάν Μανουέλ Σάντσεζ Γκορντίγιο, ηγέτη του Σωματείου Εργαζόμενων Αγροτών, ο ποίος το ’79 εκλέχθηκε δήμαρχος και από τότε το κόμμα του κατέχει την πλειοψηφία στο τοπικό συμβούλιο. Το τεράστιο κτήμα ‘El Humoso Farm’ (Η καπνιστή φάρμα) παραδόθηκε στους αγρότες της περιοχής και δημιουργήθηκε ο Συνεταιρισμός της Μαριναλέδα, όπου σήμερα εργάζεται η πλειοψηφία των κατοίκων. Καλλιεργούνται εκεί αγκινάρες, πιπεριές, φασόλια, σιτάρι και παράγεται εκλεκτό λάδι. Η γη πλέον ανήκει στην κοινωνία και οι εργάτες είναι αυτοί που έχουν επίβλεψη όλης της παραγωγής. Κάθε εργαζόμενος πληρώνεται τον ίδιο μισθό, ανεξάρτητα από τη θέση εργασίας του. Ο μισθός αυτός ανάγεται στα €47 την ημέρα, για 6 ½ ώρες εργασίας, δηλαδή 1.128 ευρώ το μήνα. Φαίνεται ότι το πείραμα πέτυχε, αφού το τρέχον ποσοστό της ανεργίας είναι στο 0%.
Για την κοινότητα, ο δήμαρχός τους είναι «ο Ρομπέν των Φτωχών». Πρόσφατα ο 60χρονος επαναστάτης ξεσήκωσε για ακόμα μια φορά τις αντιδράσεις, όταν ηγήθηκε επιδρομής σε σούπερ – μάρκετ, προκειμένου να μοιράσει τρόφιμα σε άπορους. Δε δίστασε μάλιστα να δηλώσει πως θα ξεκινήσει μια πορεία κατά μήκος της Ανδαλουσίας, τριών εβδομάδων, προκειμένου να ξεσηκώσει τον κόσμο ενάντια στα μέτρα λιτότητας και να πάρει με το μέρος του και άλλους ηγέτες της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Η Μαριναλέδα έχει αναπτύξει μια μοναδική μορφή πραγματικής σοσιαλιστικής παροχής στέγασης. Σε αντίθεση με την αχαλίνωτη κερδοσκοπία που έχει καταστρέψει την ισπανική αγορά εργασίας, ένα μεγάλο μέρος του σχεδίου στέγασης στην Μαριναλέδα έχει οικοδομηθεί πάνω σε δημοτική έκταση από τον τοπικό πληθυσμό. Οι κάτοικοι μπορούν στη συνέχεια να γίνουν οι ιδιοκτήτες των σπιτιών πληρώνοντας μόνο €15 το μήνα, συμβάλλοντας παράλληλα σε ένα συμφωνημένο αριθμό ωρών εργασίας κάθε μήνα για την κατασκευή του σπιτιού. Υπάρχει μια σαφής συμφωνία ότι δεν μπορούν να πουλήσουν τα σπίτια, ανά πάσα στιγμή στο μέλλον. Το όλο σύστημα διασφαλίζει πως οι ιδιοκτήτες δεν έχουν υποθήκες και δεν υπάρχει η δυνατότητα της χρηματοοικονομικής κερδοσκοπίας.
Βάσει των σοσιαλιστικών αρχών, που ορίζουν πως η εξουσία πρέπει να είναι στα χέρια των κατοίκων, το τοπικό συμβούλιο έχει ορίσει γενικές συνελεύσεις, 25 με 30 φορές το χρόνο, όπου οι κάτοικοι εκφράζουν τις ανησυχίες τους και ψηφίζουν για ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, από τα φεστιβάλ και τη χωροταξία, μέχρι θέματα αθλητισμού, οικολογίας και ειρήνης. Επίσης γίνονται «συμμετοχικοί προϋπολογισμοί», σύμφωνα με τους οποίους κάθε χρόνο συζητούνται οι προτεινόμενες επενδύσεις και δαπάνες του συμβουλίου. Ορίστηκαν επίσης «Κόκκινες Κυριακές», κατά τη διάρκεια των οποίων οι ντόπιοι εργάζονται εθελοντικά στην κοινότητα.
Μπορείτε να σκεφτείτε μια πόλη, όπου δεν υπάρχει τοπική αστυνομική δύναμη; Η Μαριναλέδα είναι η μοναδική πόλη στην Ισπανία και στην Ευρώπη που διάλυσε την τοπική αστυνομική της δύναμη , εξοικονομώντας με αυτό τον τρόπο €260.000 ετησίως.
Η κοινωνική πρόνοια της πόλης είναι επίσης εξαιρετική. Υπάρχουν σύγχρονα σχολεία και κέντρο υγείας, άρτια εξοπλισμένο αθλητικό κέντρο, υπηρεσίες στο σπίτι για τους ηλικιωμένους, κέντρο συνταξιούχων, πολιτιστικό κέντρο, πισίνα, γήπεδο ποδοσφαίρου, άψογο φυσικό πάρκο και κήποι. Ίσως το πιο εντυπωσιακό είναι το νηπιαγωγείο της πόλης, που ανοίγει από τις 7 πμ ως τις 16:00 και κοστίζει μόλις €12, ανά μήνα για κάθε παιδί.
Μια συναρπαστική πτυχή της πόλης είναι ότι δεν υπάρχει σχεδόν καμία εμπορική διαφήμιση στους δρόμους. Μπορεί να μην είναι μια εσκεμμένη πολιτική, το σίγουρο όμως είναι πως έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την υπόλοιπη Ισπανία. Η Μαριναλέδα προωθεί μια εναλλακτική ιδεολογία, που βασίζεται στην αλληλεγγύη, τη γενναιοδωρία και το συλλογικό πνεύμα.
Στην εποχή του άκρατου νεοφιλελευθερισμού και της παγκόσμιας οικονομική κρίσης, η Μαριναλέδα και η ριζοσπαστική πολιτική πορεία που έχει ακολουθήσει είναι ένα θαυμάσιο παράδειγμα για το τι μπορεί να γίνει, όταν οι άνθρωποι αγωνίζονται από κοινού. Ένας καλύτερος κόσμος είναι δυνατόν να υπάρξει.

0 comments